خاستگاه و ضرورت پیدایش
تا پیش از سال ۱۳۸۰ خورشیدی، مستندی از آثاری شبیه به شکل امروزی صنعت نوین معرق چرم در دسترس نیست. آثار اولیهٔ مرتبط با این مسیر در نیمهٔ دههٔ ۱۳۷۰ در اصفهان، در قالب کتاب‌تجلید و جعبه‌هایی با قطعات پرس‌شدهٔ چرم کفی گاوی و نوارهای پرکننده شکل گرفت؛ تجربه‌هایی که استاد مهرداد اتراک با همکاری استاد مهرداد بدر اصفهانی پدید آوردند.
این آثار، همراه با مطالعهٔ عمیق سوخت چرم، خاستگاه شکل‌گیری این صنعت بودند. پس از آن، الفبای پایهٔ طراحی و اجرا، روش‌های سه‌گانه، فرمول زیرسازی و رنگ ابداعی و نظام آموزش مرحله‌بندی‌شده در کارگاه «ایده» توسعه یافت؛ روندی که طی حدود پانزده سال منتهی به ۱۳۹۵ با تولید هزاران اثر و تربیت ده‌ها هنرجو تداوم داشت.
از عوامل کلیدی گسترش این صنعت، ساخت قالب‌های صنعتی برای موتیف‌ها و الگوهای مادر و بومی‌سازی دستگاه تراش برای تولید تریشهٔ یک‌میلی‌متری بود. در این دستگاه، استوانهٔ تفلنی قطور، نصب چرم کفی، تیغ روی ساپورت و تنظیم گام‌زنی در سرعت‌های مختلف، تولید تریشه برای تکنیک «بافت/پیچ تریشه» را ممکن‌تر کرد. به‌روزرسانی با سامانه‌های CNC و DragKnife در شمار مسیرهای توسعهٔ فنی است.
تعریف صنعت
صنعت نوین معرق چرم، یک هنرـ‌صنعت مستقل و نوپدید است که با طراحی، آماده‌سازی و برش قطعات چرم طبیعی، نصب موتیف‌ها، اجرای جزئیات ساختاری و تزئینی و تکمیل سطح شکل می‌گیرد. در این روش، چرم رنگ‌نشدهٔ مناسبِ اجرا مادهٔ اصلی کار است و رنگ‌آمیزی در مرحلهٔ تکمیل انجام می‌شود.
این هنرـ‌صنعت از نظر کاربرد، ثانویه است؛ یعنی اثر چرمی معمولاً بر روی یک زیرکار یا شیء پایه، مانند جلد، جعبه یا سطح مناسب دیگر، اجرا می‌شود.
چرم طبیعی خام ماده اصلی است و رنگ‌آمیزی پس از شکل‌گیری ساختار اثر انجام می‌شود. این ویژگی امکان کنترل دقیق‌تر جلوه نهایی و هماهنگی رنگی را فراهم می‌سازد.
تمایز با سوخت چرم
یکی از اهداف اصلی ثبت این صنعت، تفکیک روشن آن از سوخت چرم کهن و معاصر است تا از آمیختگی اصطلاحات و روش‌ها جلوگیری شود.
- در سوخت چرم، تمرکز اصلی بر سوزاندن و ایجاد بافت و رنگ از طریق حرارت است.
- در صنعت نوین معرق چرم، محور کار بر برش و اتصال قطعات، نوارکشی، اجرای موتیف، تکنیک‌های بافت یا پیچ تریشه و قوام‌آوری مرحله‌ای است. چسب آهن یکی از مواد اتصال در فرایند اجراست؛ جزئیات هر روش باید مطابق دستورالعمل آموزشی همان مرحله انجام شود.
- رنگ‌آمیزی در این شیوه پس از شکل‌گیری ساختار انجام می‌شود، نه به‌عنوان فرآیند اصلی ایجاد طرح.
پدیدآورنده شیوه
استاد افشین خلیلی به‌عنوان پدیدآورنده شیوه و گردآورنده اصول اجرایی «صنعت نوین معرق چرم» معرفی می‌شود؛ یعنی کسی که در شکل‌گیری، توسعه، نظام‌مند کردن و آموزش این شیوه نقش داشته است.
این جایگاه با صرف نویسندگی متن کتاب یکی نیست و باید به‌عنوان نقش حرفه‌ای و تاریخی او در نظر گرفته شود.
در معرفی روش‌ها، «سه خط پایهٔ اسلیمی» شامل ربع‌دایره، نیمه‌گرد و اس‌شکل به‌عنوان الگوی آموزشیِ منسوب به ایشان معرفی می‌شود.
اهداف آموزشی
- ارائه دانش نظری و عملی به‌گونه‌ای که هنرجو بتواند پس از طی مراحل آموزش، یک اثر کامل را به‌صورت مستقل اجرا کند.
- ثبت و تثبیت هویت فنی و آموزشی این صنعت با تفکیک روشن از سایر شیوه‌های کار با چرم.
دوره کامل آموزش این صنعت ۱۰۹ ساعت است: ۲۳ ساعت نظری و ۸۶ ساعت عملی؛ بر پایه کد استاندارد مهارتی ۱-۰۲-۰۰-۷۷-۶۵۳۷.