سند مرجع آموزشی و مهارتی

استاندارد رسمی شغل
«معرق‌کار چرم»

استاندارد شغل، چارچوب مهارتی آموزش و ارزیابی این حرفه است. در این وب‌سایت، استاندارد از نظام آموزشی و شیوه اجرایی صنعت تفکیک شده و نسبت میان آن‌ها به‌صورت مستند توضیح داده می‌شود.

کد مندرج در نسخه منتشرشده۱-۰۲-۰۰-۷۷-۶۵۳۷
مدت دوره۱۰۹ ساعت
ترکیب آموزشی۲۳ نظری · ۸۶ عملی
شناسنامه

جایگاه استاندارد در این پروژه

استاندارد شغل «معرق‌کار چرم» مبنای مهارتی این حرفه است؛ اما نباید آن را با «شیوه اجرایی صنعت نوین معرق چرم» یا با ساختار کتاب آموزشی یکی دانست.

کتاب آموزشی، محتوای استاندارد را به یک نظام آموزشی منسجم، مرحله‌به‌مرحله و قابل اجرا تبدیل می‌کند و در کنار آن، روش‌ها و جزئیات اجرایی ثبت‌شده در پروژه را تشریح می‌کند.

اصل مهم: استاندارد، مرجع مهارتی است؛ کتاب، نظام آموزشی و اجراییِ تفصیلی آن را توسعه می‌دهد.
خاستگاه و هویت مستقل

پیشینه و ضرورت شکل‌گیری صنعت

تا پیش از سال ۱۳۸۰ خورشیدی، مستندی از آثاری شبیه به شکل امروزی «صنعت نوین معرق چرم» در دسترس نیست؛ این بیان ناظر بر مستندات در دسترس است، نه اثبات قطعی نبود هرگونه تجربهٔ مشابه. آثار اولیه در نیمهٔ دههٔ ۱۳۷۰ در اصفهان، در قالب کتاب‌تجلید و جعبه‌هایی با قطعات پرس‌شدهٔ چرم کفی گاوی و نوارهای پرکننده شکل گرفت. پدیدآورندگان این تجربه‌ها استاد مهرداد اتراک با همکاری استاد مهرداد بدر اصفهانی بودند.

این تجربه‌ها، همراه با مطالعهٔ عمیق هنر سوخت چرم، زمینهٔ شکل‌گیری صنعت مستقل را فراهم کردند. پس از آن، الفبای پایهٔ طراحی و اجرا، روش‌های سه‌گانه، فرمول زیرسازی و رنگ ابداعی و نظام آموزش مرحله‌بندی‌شده در کارگاه «ایده» طی حدود پانزده سال منتهی به ۱۳۹۵ توسعه یافت.

تولید قالب‌های صنعتی موتیف‌ها و الگوهای مادر و بومی‌سازی دستگاه تراش برای ساخت تریشهٔ یک‌میلی‌متری، از نقاط کلیدی انتقال دانش و گسترش تکنیک «بافت/پیچ تریشه» بود. در این سازوکار، استوانهٔ تفلنی قطور، نصب چرم کفی، تیغ روی ساپورت و تنظیم گام‌زنی با سرعت‌های مختلف به تولید تریشه کمک می‌کرد. توسعهٔ بعدی با سامانه‌های CNC و DragKnife به‌عنوان مسیر فنی مطرح است.

نام این حوزه «صنعت نوین معرق چرم» و عنوان توضیحی آن «تلفیق معرق و سوخت چرم» است. سوخت چرم زمینهٔ الهام و مطالعه است؛ هویت اجرایی صنعت نوین معرق چرم مستقل است.
ساختار دوره

مشخصات آموزشی ثبت‌شده

عنوانمشخصات
مدت کل آموزش۱۰۹ ساعت
آموزش نظری۲۳ ساعت
آموزش عملی۸۶ ساعت
حوزه مهارتیطراحی، شناخت و آماده‌سازی چرم، برش، اجرای معرق، اتصال و تکمیل، رنگ و جلا، و اجرای اثر بر روی زیرکار
نسبت استاندارد و کتاب

تطبیق به‌صورت مستند، نه حدسی

در نسخه بازسازی‌شده این صفحه، از نسبت‌دادن شماره توانایی‌ها به فصل‌های کتاب در مواردی که مستند تطبیق در اختیار صفحه نیست، خودداری شده است. این کار برای جلوگیری از ایجاد یک تطبیق ظاهری یا ساختگی انجام شده است.

۱
استاندارد شغلتعریف چارچوب مهارت‌ها و الزامات حرفه.
۲
نظام آموزشی کتابتبدیل مهارت‌ها به درسنامه، کارگاه، تمرین، پروژه و ارزیابی.
۳
شیوه اجراییشرح جزئیات فنی، تکنیک‌ها، مراحل اجرا و کنترل کیفیت در چارچوب پروژه.
دامنه محتوایی

محورهای مهارتی

محورکارکرد آموزشی
طراحیشناخت مبانی طراحی، نقوش و ترکیب‌بندی متناسب با اجرای معرق.
مواد و چرمشناخت انواع چرم، انتخاب، آماده‌سازی و تشخیص ویژگی‌های موردنیاز اجرا.
برش و آماده‌سازیانتقال طرح، برش دقیق و آماده‌کردن اجزای موردنیاز اثر.
اجرای معرقچیدمان و اتصال قطعات و شکل‌دهی ساختار نهایی اثر.
تکمیل و پرداختمراحل تثبیت، رنگ، جلا و آماده‌سازی نهایی.
زیرکارامکان اجرای اثر بر روی زیرکارهای کاربردی متناسب با پروژه.
تألیف و پدیدآوری

تفکیک دو جایگاه

در این سایت، «مشارکت در تألیف استاندارد» با «پدیدآوری شیوه اجرایی» دو عنوان مستقل در نظر گرفته شده‌اند و نباید به جای یکدیگر استفاده شوند.

بر همین اساس، اشاره به افراد و مجموعه‌ها در هر بخش باید دقیقاً متناسب با نقش مستند آنان در همان موضوع انجام شود.

پدیدآورنده شیوه اجرایی: استاد افشین خلیلی · گروه خلاقیت‌های تجسمی ایده، اصفهان